Домогт Jack Welsch: Хүний нөөцийн менежментийн ХАЛАХ функц

Менежментийн ухааны амьд домог Жак Велш GE корпорацыг 20 жил удирдахдаа компанийн үнэлгээг даруй 4,000% өсгөсөн билээ. Тэрбээр менежментийн олон шинэ аргачлал гаргаж, Fortune сэтгүүлийн зууний топ гүйцэтгэх захирлаар нэрлэгдсэн юм.

Жак Велшийн хүний нөөцийн менежмент тун чанга байв. Тэрбээр жил бүр компанийн нийт менежерүүдээс хамгийн муу гүйцэтгэл гаргасан 10 хувийг халдаг практик хэвшүүлсэн байна. Түүнийг гүйцэтгэх захирал болох үед GE 411,000 ажилтантай байсан бол 5 жилийн дараа 299,000 болж буурсан боловч энэ хугацаанд ашиг жил бүр дарааллан 10 хувиар өсчээ. Одоо энэ муу 10 хувийг цомхотгодог аргыг Америкийн топ 500 корпорациас 30 хувь нь хэрэгжүүлдэг.

Цааш унших

Менежмент, Хүний нөөц

ХЭДЖИНГ : ХАНШИЙН ЭРСДЭЛЭЭС ЯАЖ ХАМГААЛАХ ВЭ? – ҮРГЭЛЖИЛЭЛ

Өмнөх хэджинг нийтлэлийн үргэлжлэл болгож энэ нийтлэлийг бичиж байна. Өмнөх нийтлэлтэй холбоотой олон асуулт ирсэн тул энд заримд нь хариулах болно.

Санхүүгийн зах дээрх валют, алт, мөнгө, нефть, зэс, нүүрс, хувьцаа, бонд зэрэг бүхий л хэрэгслүүдийн ханш маш их савалгаатай байдаг. Бизнес хийж байгаа хүмүүст АШИГ ба ЭРСДЭЛ гэсэн алтан дүрэм үйлчилдэг. Их ашиг олъё гэвэл их эрсдэл хүлээж таарна. Эрсдэл хүлээхгүй гэвэл ашиг олоход хэцүү болно. Ийм л энгийн.

Тэгэхээр эрсдэлийн менежментийн ухаан нь бүхэлдээ авч байгаа эрсдэлээ бүрэн ойлгож, түүнийг зөв удирдах, эцэст нь ахиухан ашиг олох тухай асуудал юм.

Өнөөдөр доллар төгрөгийн ханш ₮2,500 төгрөгт хүрлээ. Ханш ₮1,600 төгрөг байхад доллараар зээл авсан бизнес эрхлэгчийн бодит хүү нь ханшийн алдагдалтайгаа нийлээд 60 хувь даваад явж байна. Монголбанк, Хөрөнгийн бирж, Монголын банкууд нийлээд доллар төгрөгийн (дилерүүд долларын ханш гэж ярихгүй, харин доллар төгрөгийн ханш гэж ярьдаг. Энэ нь 1 доллар хэдэн төгрөгтэй харьцаж байгааг илэрхийлдэг. Энэ нь зөв хэлц юм.) форвард ба опшин зах зээлийг бий болгох хэрэгтэй нь харагдаж байна. Яагаад одоо болтол бий болдоггүй нь хоёр үндсэн шалтгаантай:

Цааш унших

Стратеги, Эдийн засаг ба Санхүү

АЛДАГДСАН БОЛОМЖИЙН ЗАРДАЛ

Алдагдсан боломж (Opportunity cost), Хүчин чадал ашиглалт (Capacity utilization), Бүтээмж (Productivity) зэрэг ойлголтууд менежерүүдэд маш чухал.

Манай компаниуд ихэвчлэн сайн мэргэжилтнээ менежерээр томилчихдог. Менежер буюу удирдагч байх нь сайн мэргэжилтэн байхаас ялгаатай.

Би өнөөдөр гол ялгааг нь энд бичих гэсэн юм.

Улаанбаатар хотод байгаа автомашинууд ажлын нэг өдөр явах эрхгүйг та бид мэднэ. Улаанбаатарт явж байгаа нийт машины үнэлгээг 4,4 их наяд төгрөг гэж үзвэл (ГЕГ, ЗЦГ-н статистик, Голомтбанкны тооцоолол, USDMNT=2500), нийтдээ 880 тэрбум төгрөгтэй тэнцэх сул зогсолт үүсч байна. Өөрөөр хэлбэл бид ХҮЧИН ЧАДЛАА 20 хувиар дутуу ашиглаж (ажлын 5 өдрийн 1-т нь сул зогсоно) , АЛДАГДСАН БОЛОМЖИЙН ЗАРДАЛД 880 тэрбум төгрөг хэзээ ч эргүүлж олж авч чадахгүйгээр төлчихжээ. 

Анхнаасаа Улаанбаатар хотын тээврийн асуудлыг хотжилт, хүн амын өсөлт, байгаль цаг уурын ширүүн нөхцөл, эдийн засгийн өсөлт, замын багтаамж зэрэгтэй нь уялдуулж бодлогын түвшинд төлөвлөх ёстой байсан. Чадаагүй учраас өнөөдөр бид машинуудыг нэг өдөр сул зогсоохоос өөр аргагүй байдалд хүрч, ийм их алдагдал хүлээж байна.

Цааш унших

Менежмент

Эдийн засаг 2017 онд

Улсын эдийн засгийн хэмжээг  дотоодод үйлдвэрлэсэн нийт бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний үнийн дүнгээр хэмждэг билээ. Тэгвэл Монголын эдийн засаг 2016 онд 2009 оноос (ДНБ -1.9%) хойш анх удаа агшсан үзүүлэлттэй гарах нь. Өөрөөр хэлбэл 2016 онд бид 2015 оноос бага хэмжээтэй бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ үйлдвэрлэжээ. 2016 оны 2-3 хувийн агшилт (Голомт банкны эдийн засагчдын тооцоолол) бол 2012 оноос хойш үргэлжилсэн эдийн засгийн хүндрэлийн үр дүн юм.

2017 онд биднийг юу хүлээж байна вэ?

2016 оны дүгнэлт

2016 онд 2 эерэг үйл явдал болсон юм. Нэгд нь Оюу Толгой төслийн хоёрдугаар шатны хөрөнгө оруулалт оны хагасаас эхлэж, 2016 он дуусахад хагас тэрбум долларын нэмэлт хөрөнгө оруулалт хийгдэхээр төлөвлөгдсөн. Цаашид 2020 он дуустал жил бүр ойролцоогоор 1 тэрбум орчим долларын хөрөнгө оруулалт хийгдэх юм. Хоёрт нь нүүрсний үнэ гэнэт, огцом өсөв. Санаандгүй энэ явдлын дүнд дампуурлын ирмэг дээр байсан нүүрсний уурхайнууд маань сэргэж доллар орж ирж эхлэв.

Хэрэв дээрх хоёр үйл явдал болоогүй бол 2016 ба 2017 онуудад бүхэлдээ эдийн засгийн сүйрэл болж мэдэхээр нөхцөл байдалд бид байсан юм. Цааш унших

Стратеги, Эдийн засаг ба Санхүү

ХЭДЖИНГ: ХАНШИЙН ЭРСДЛЭЭС ЯАЖ ХАМГААЛАХ ВЭ.

10 гаруй жилийн өмнө Европийн холбооны хөнгөлөлттэй еврогийн зээл Монголд орж ирсэн юм. Төгрөгийн зээлийн хүү жилийн 20 гаруй хувьтай байхад уг зээл 8 хувьтай байв. Мэдээж хүмүүс бага хүүтэй зээл авахыг хүссэн. Харин зээл авсан хүмүүс дараа нь том алдагдалд орсон юм.

Учир нь USDMNT (1 USD хэдэн төгрөгтэй тэнцэж байгааг харуулна), EURUSD (1 евро хэдэн доллартай тэнцэж байгааг харуулна) ханшууд хоёулаа өсч зээлийн хүү нь үндсэндээ жилийн 32 хувь болсон хэрэг.

Тухайн үед USDMNT ойролцоогоор 17 орчим хувиар, харин EURUSD 7 орчим хувиар өссөн. Ийм учраас EURMNT нийтдээ 24 хувиар өссөн хэрэг. Зээлээ еврогоор буцааж төлөх ёстой байсан учир зээлдэгчид ийнхүү алдагдалд орсон юм.

Цааш унших

Бизнес, Менежмент, Стратеги

МОНГОЛД ИРЭХ ЖУУЛЧДЫН ТООГ ХЭРХЭН НЭМЭГДҮҮЛЭХ ВЭ?

Bloomberg Businessweek-ийн 2016 оны 3-р  сарын дугаараас дараах өгүүлбэр ихээхэн анхаарал татлаа. Утгачилбал, “Улаанбаатар хүртэл аялж, бүүр ариун цэврийн цаасаа биедээ авч очих хэрэгтэй болсоноо гайхуулдаг  жуулчид одоо Хойд Солонгос руу зүглэж байна.

Өөрөөр хэлбэл Монгол бол Хойд Солонгосоос ялгаагүй, өндөр эрсдэлтэй, нилээн зориг гарган байж очих улс юм байна л даа. Саяхан Америкийн иргэн Хойд Солонгосын нисэх буудлаас зурагт хуудас хуулж авсныхаа төлөө олон жилийн хорих ялаар шийтгүүлснийг сануулах юун. Монгол эсвэл Төвдөд очоод ирлээ гэх нь маш содон,  эрсдэлтэй сонсогддог юм байх. Ийм улсуудруу адал явдал хайгч, эрсдэл хийгч нар л аялах нь.

Уг нь аялал жуулчлалын салбараа хөгжүүлэхэд заавал өндөр хөгжилтэй орон байх шаардлагагүй. Жишээ нь Тайландчууд аялал жуулчлалаа амжилттай хөгжүүлснээр,  жилд 30 сая жуулчин хүлээн авч, 42 тэрбум долларын орлого олж байна. Энэ нь нэг жуулчнаас дунджаар 1,400 доллар олсон гэсэн үг.

Цааш унших

Бизнес, Стратеги

ГҮЙЦЭТГЭХ ЗАХИРЛЫН ЭРЭЛД

Дэлхийд алдартай Харвардын их сургуулиас хийсэн судалгаанаас үзэхэд гэр бүлийн бизнесийн 70% нь 2 дугаар үедээ, 90% нь 3 дугаар үедээ хаалгаа барьдаг гэжээ.  Энэ бол Америкийн статистик. Харин хэдэн жилийн өмнө Монголд ирсэн Тайванийн доктор, Азид 3 дугаар үедээ гэр бүлийн бизнесийн 80 гаруй хувь нь дампуурсан байдаг хэмээн итгэлтэйгээр хэлж байсан юм.

Үүнээс харвал ирэх 5-10 жилд манай 1990 оны үед эхэлсэн, нэгдүгээр үеийн бизнесмэнүүд гавъяаны амралтандаа сууж, бизнесээ шинэ захирлууд, шинэ эздэд шилжүүлнэ.

Цааш унших

Стратеги, Хүний нөөц

СЭТГЭЛ ЗҮЙД СУУРИЛСАН ХҮНИЙ НӨӨЦИЙН УДИРДЛАГА

Хүн нэг дор 2 зүйлд зэрэг анхаарлаа төвлөрүүлж чаддаггүй. Танай ажилтнууд юуг анхаарч, юу бодож байна вэ?

Хүний толгойд тухайн цаг үед ямар бодол эргэлдэж байгаа нь амжилтанд маш чухал. Философи болон психологийн үүднээс хүнийг тодорхойлоходоо түүний толгойд эргэлдэж байгаа бодлыг нь, тэр бодлоос гаралтай үйлдлийг нь судладаг.

Ихэнх хүний нөөцийн ном энэхүү шинжлэх ухааны гүн рүү орж чадаагүй юм шиг санагддаг. Сонинд ажлын зар гаргах, анкетаар ажилтан шалгаруулах, сургалтанд хамруулах, ажилд авах, халах, шинэ жилийн баяр зохиох төдийхнөөр танай байгууллагын хүний нөөцийн үйл ажиллагаа хязгаарлагдаж болохгүй.

Орчин үед Хүний нөөцийн удирдлага гэхээр Сэтгэл зүйн удирдлага гэж бодогддог болж. Өөрөөр хэлбэл энэ шинжлэх ухаан ажилтнуудын сэтгэл зүйг зөв залж чиглүүлэх тухай ярьж эхэлсэн гэсэн үг. Энэ нь төлөвлөөд, зохион байгуулаад, хянаад болчихдог зүйл биш юм.

Цааш унших

Менежмент, Хүний нөөц

Вижн, Мишн, Зорилго, Стратеги

Вижн – Алсын хараа

Вижн буюу Алсын хараа бол компанийн урт хугацаанд тавьж буй зорилт юм. Вижнийг 20, 30, 50… жил гэх мэтээр урт хугацаанд тодорхойлдог.

Нөгөө талаас Вижн бол компанийн ирээдүйд авсан гэрэл зураг гэж хэлж болно.

Вижн нь “Бид хаана хүрэх вэ” гэдэг асуултын хариулт билээ.

Мишн – Эрхэм зорилго

Мишн бол “Бид хэн бэ?” гэсэн асуултын хариулт юм. Энэ бол бидний хүрэх гэж буй зорилго биш. Харин бидний өнөөдөр баримталж буй философи юм.

Жишээлбэл, “Батаа шударга оюутан. Тэрбээр ирээдүйд улсынхаа ерөнхийлөгч болж, улс орноо хөгжүүлэх мөрөөдөлтэй” гэсэн тодорхойлолтыг авч үзье.

Батаагийн “Ирээдүйд ерөнхийлөгч болж улс орноо хөгжүүлэх” нь түүний ВИЖН бол “Шударга хүн” гэдэг нь түүний МИШН болох юм.

Бид МИШН-ээ баримталж ВИЖН-дээ хүрэх учиртай.

Цааш унших

Менежмент, Стратеги

Алтны фундаментал анализ 2016

Алт бол тун өвөрмөц санхүүгийн хэрэгсэл юм. Нэг талаасаа Таваар, нөгөө талаас Валютын шинж чанарыг нэг зэрэг өөртөө агуулдаг өөр ийм хэрэгсэл байхгүй.

Таваар учраас гоёл чимэглэл, үйлдвэрлэлд ашиглагдаж, биет гулдмайн эрэлт үүсч байдаг бол. Валют гэдэг утгаар нь Төв банкууд нөөцлөж, хөрөнгө оруулалтын сангууд худалдан авч байдаг.

2006 оноос хойш Алтны ханш 2 дахин өссөн байхад, бусад Таваарын ханш (S&P GS таваарын индексээр жишиж үзэхэд) 50 орчим хувиар унажээ. Харин сүүлийн 5 жилд таваарын зах зээл бүхэлдээ уналттай байгааг та бид мэднэ. Газрын тос -67%, Зэс -48%, Мөнгө -59% тус тус унаад байхад Алтны ханш ердөө -14% уналттай байна.

Цааш унших

Эдийн засаг ба Санхүү